HR 19-05-1967, NJ 1967, 261 Saladin/HBU
Casus
Op aanraden van de Hollandsche Bank Unie koopt Saladin 6000 aandelen Waterman Pen Company van J. E. Savard te Montreal voor de prijs van Can$ 6,- per aandeel. De zaak zou zonder risico zijn, want Savard heeft beloofd de aandelen na een jaar terug te kopen voor Can$ 7,- per aandeel. Pas in 1960 koopt Savard niet meer dan 3035 aandelen terug; de overige 2965 blijven dus nog bij Saladin. De koers is inmiddels gezakt tot 12,5 dollarcent. Savard kan niet meer nakomen. Saladin wil van de HBU zijn geld terug.
Rechtsvraag
Kan de Bank een beroep doen op een contractuele bepaling die haar aansprakelijkheid uitsluit?
Essentie
Of een beroep op uitsluiting van aansprakelijkheid o.g.v. een contractueel beding waarin de aansprakelijkheid wordt uitgesloten (ook voor zover deze onrechtmatig zou zijn) vrijstaat, kan afhankelijk zijn van tal van omstandigheden (niet limitatief), o.a.:
- de zwaarte van de schuld, mede in verband met de aard en de ernst van de bij enige gedraging betrokken belangen;
- de aard en de verdere inhoud van de overeenkomst waarin het beding voorkomt;
- de maatschappelijke positie en de onderlinge verhouding van pp.;
- de wijze waarop het beding is tot stand gekomen;
- de mate waarin de wederpartij zich de strekking van het beding bewust is geweest.
Uitspraak:
O. dat in het onderhavige geval het Hof, mede in aanmerking genomen de goede trouw aan de zijde van de Bank en de gronden waarop het Hof deze aanwezig heeft geacht, alsmede de aard en de ernst van het verwijt dat aan de Bank kon worden gemaakt, heeft kunnen oordelen, gelijk het deed, dat de Bank met vrucht een beroep op de door haar gemaakte bepaling kon doen, terwijl de in het middel aangevoerde omstandigheden het Hof niet tot een ander oordeel behoefden te leiden;
O. dat het middel dus tevergeefs tegen 's Hofs oordeel opkomt en alzo niet kan slagen;
Verwerpt het principale beroep in cassatie;
Veroordeelt eiser tot cassatie in de op dit beroep gevallen kosten, tot op deze uitspraak aan de zijde van verweerster in cassatie begroot op f 50 aan verschotten en f 1 000 voor salaris.