HR 07-05-1985, NJ 1985, 821 Haarlemse doodslag
Casus
Een slachtoffer overlijdt op 28 mei nadat hij op 21 mei is neergestoken. In de hals van het slachtoffer zijn door medisch ingrijpen per abuis een ader en een slagader met elkaar in verbinding gekomen.
De verdachte wordt veroordeeld ter zake van doodslag (art. 287 Sr). De verdachte verdedigt zich door te stellen dat de dood van het slachtoffer niet meer te wijten is aan de gevolgen van de steekwonden, nu de mogelijkheid bestaat dat het slachtoffer door eerder of anders ingrijpen van de artsen zou zijn hersteld.
Het Hof vindt dat er wel degelijk causaal verband bestaat tussen het toegebrachte letsel en de dood van het slachtoffer.
Essentie
De Hoge Raad acht dat de dood van het slachtoffer in redelijkheid valt toe te rekenen aan het wangedrag van de verdachte.
De vraag of de dader de gevolgen had kunnen voorzien wordt hierbij niet gesteld (met dit arrest nam de Hoge Raad afstand van de leer van de voorzienbaarheid).
Zie voor deze - verlaten - leer het arrest HR 20-4-1971 NJ 1972, 82 Oosthuizense spoorwegovergang.
Noot
Naarmate de tijdstippen van de gedraging van de verdachte en van het intreden van het gevolg verder uiteenlopen, wordt de kans groter dat er een kink ontstaat in de causale keten zodat niet meer kan worden gezegd dat het de gedraging was die de door tot gevolge heeft gehad. In de causale reeks ontstaan dan (consecutieve) tussenschakels die soms tot verbreking van de keten kunnen leiden. Bij medisch ingrijpen dienen globaal gesproken drie groepen van gevallen te worden onderscheiden:
Allereerst de groep waarin de gedraging van de verdachte een niet-letaal letsel veroorzaakt dat een daadwerkelijk medisch ingrijpen noodzakelijk maakt,waaruit de dood voortvloeit. Dan zal de dood doorgaans buiten de reikwijdte van de handeling van de verdachte liggen en niet meer in redelijkheid aan hem zijn toe te rekenen.
In de tweede groep gevallen ontstaan bij het letsel complicaties die tot de dood leiden, zoals in het Longembolie-arrest. Dan zal doorgaans e toerekening in redelijkheid wel mogelijk zijn.
In de derde groep gevallen is er letsel toegebracht dat op zichzelf tot de dood van het slachtoffer heeft geleid, maar dit gevolg had kunnen worden voorkomen indien er medisch juist zou zijn ingegrepen. Dat speelde in het Aorta-arrest